Oude Kerk

De Oude Kerk werd in 1306 ingewijd en gewijd aan Sint-Nicolaas, de beschermheilige van de zeelieden, en dat vertelt je wie ervoor betaalde. Dit was een havenkerk. Het water van het IJ lag een klein stukje lopen naar het noorden, en de mannen die hier baden, verdienden er hun brood op.

Af was ze eigenlijk nooit: er kwam steeds iets bij. Tweeënhalve eeuw lang betaalde een gilde of een rijke familie, telkens als de stad rijker werd, weer een kapel, en het gebouw dijde uit tot het zijn plein vulde. Daarom ziet het er van elke kant scheef uit: je kijkt naar de ene bouwfase na de andere, aan elkaar geplakt.

In 1566 kwam een menigte de deuren binnen en sloeg bijna alle beelden in de kerk kapot. Twaalf jaar later werd de stad protestants, de altaren verdwenen, en de kerk werd de huiskamer van de stad. Mensen spraken hier af om zaken te doen, bedelaars sliepen er, en Rembrandt ging hier met Saskia in ondertrouw. Zij werd in 1642 onder de vloer begraven, het jaar waarin hij De Nachtwacht voltooide.

Die vloer bestaat helemaal uit grafstenen, meer dan tweeduizend, met generaties Amsterdammers eronder. En buiten gaan de oudste buren van de kerk door zoals ze al sinds de haventijd doen: de rosse buurt is hier ontstaan omdat de zeelieden hier aan wal kwamen.