Het korte antwoord
Amsterdam is genoemd naar een dam in de rivier de Amstel, die in de 13e eeuw werd aangelegd op de plek waar nu de Dam is. De plaats wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1275, en vanaf dat jaar rekent de stad haar leeftijd.
De dam in de Amstel
De naam zegt wat de plek was. Ergens in de 13e eeuw verbonden de mensen die aan weerszijden van de riviermonding woonden hun dijken met een dam dwars door de Amstel. Amstel plus dam is Amsterdam.
In de dam zat een sluis, om het rivierwater weg te laten lopen en schepen door te laten. Aan de zeekant lag de haven, het Damrak. Aan de landkant lag het Rokin. Allebei zijn het nu straten, en het plein ertussen, de Dam, is daaronder nog altijd de dam.
Het document uit 1275
De eerste keer dat de plaats op schrift voorkomt, is in een tolprivilege dat de graaf van Holland in 1275 verleende. Daarin is sprake van de mensen die wonen “bij de dam in de Amstel”. Die woorden zijn de naam, voordat hij tot één woord was afgesleten.
Dat jaar gebruikt Amsterdam als zijn geboortejaar. Zo gerekend is de stad iets meer dan 750 jaar oud.
Wat er uit het begin over is
Boven de grond is niets uit 1275 bewaard gebleven. Het oudste gebouw van de stad is de Oude Kerk, gewijd in 1306, een generatie later. De rivier zelf is er nog: de Amstel stroomt onder de Magere Brug en de Blauwbrug door het centrum in.
Waar je het kunt zien
- Koninklijk Paleis Het Koninklijk Paleis op de Dam werd tussen 1648 en 1665 gebouwd als stadhuis van Amsterdam, naar een ontwerp van Jacob van Campen.
- Oude Kerk De Oude Kerk is het oudste gebouw van Amsterdam: een parochiekerk die in 1306 werd ingewijd en de 250 jaar daarna steeds werd uitgebreid.
- Magere Brug De Magere Brug is een witte houten ophaalbrug over de Amstel.
- Nationaal Monument Het Nationaal Monument is het belangrijkste monument in Nederland ter herdenking van de Tweede Wereldoorlog: een 22 meter hoge zuil van travertijn op de Dam, onthuld in 1956.
Loop je door Amsterdam? Richt je telefoon op wat er voor je staat en ik vertel je het verhaal erachter.
Open LookstoryBekijk hoe het werkt