Nationaal Monument

Op deze treden zitten mensen patat te eten, en dat hoort er voor een deel ook bij. Eén avond per jaar staat het hele land stil voor deze zuil en zwijgt het twee minuten.

Elk jaar op 4 mei om acht uur ’s avonds stoppen de trams, staan de treinen stil op het spoor en wordt het stil in Nederland. De koning legt hier een krans. De plechtigheid herdenkt de Nederlanders die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog en in conflicten daarna, en dat gebeurt op dit plein.

De Dam is niet zomaar gekozen. Op 7 mei 1945, twee dagen na de Duitse capitulatie, kwamen hier duizenden mensen bijeen om de geallieerde troepen te verwelkomen. Soldaten van de Duitse marine, nog bewapend en verschanst in een gebouw op de hoek van het plein, openden het vuur op de menigte. Meer dan dertig mensen werden gedood, in de eerste dagen van de vrede.

Het monument werd in 1956 onthuld. De vier geketende mannen in het midden staan voor het lijden in de oorlog. De figuren aan weerszijden verbeelden het verzet, de honden aan hun voeten staan voor trouw en verdriet, en boven hen stijgt een vrouw met een kind en duiven op naar de vrede die volgde.

In de gebogen muur achter de zuil staan twaalf urnen. Elf bevatten aarde van plekken waar mensen zijn geëxecuteerd of begraven, uit elk van de elf provincies die het land toen had. De twaalfde bevat aarde uit Indonesië, toen Nederlands-Indië, waar de oorlog ook werd gevoerd.