Het korte antwoord
Joost van den Vondel (1587–1679) was toneelschrijver en dichter, en wordt algemeen beschouwd als de grootste schrijver in de Nederlandse taal. Hij was deelgenoot in een kousenwinkel aan de Warmoesstraat, schreef het stuk dat klaarlag voor de opening van de nieuwe Amsterdamse schouwburg en werd 91. Het Vondelpark kreeg zijn naam nadat zijn standbeeld er in 1867 was geplaatst.
Een winkelierszoon uit Keulen
Vondel werd op 17 november 1587 in Keulen geboren. In maart 1597 vestigde het gezin zich in Amsterdam, aan de Warmoesstraat, waar zijn vader een winkel had in zijde, vooral kousen.
Zijn vader stierf in 1608 en zijn moeder zette de winkel voort. Toen Vondel in 1610 met Mayken de Wolff trouwde, werd hij deelgenoot in de zaak.
Het stuk voor de nieuwe schouwburg
In de jaren 1630 verving Amsterdam zijn kleine houten toneelgebouw door een stenen schouwburg aan de Keizersgracht, ontworpen door Jacob van Campen. Vondel had voor de opening een stuk klaar: Gijsbrecht van Aemstel, uit 1637, met een onderwerp uit de geschiedenis van Amsterdam.
Het werd een traditie. Het stuk werd elk jaar op nieuwjaarsdag en de dagen erna gespeeld, en dat gebruik hield pas in 1968 op. Het woord schouwburg is door Vondel zelf bedacht.
Toen de stad in 1655 haar nieuwe stadhuis inwijdde, het gebouw dat nu het Koninklijk Paleis is, luisterde Vondel de dag op met een gedicht van 1378 regels.
Een lessenaar bij de Bank van Lening
In of kort na 1641 werd Vondel katholiek, wat in een protestantse stad opschudding gaf. Daarna ging zijn zoon Joost failliet, en de vader nam zijn schulden over.
In 1658 aanvaardde hij een betrekking bij de Bank van Lening, de stedelijke pandjesbank. Hij hield die tot hij 80 was en kreeg toen ontslag met behoud van zijn salaris.
Een geruimd graf, en een standbeeld
Vondel stierf op 5 februari 1679, 91 jaar oud, en werd begraven in de Nieuwe Kerk op de Dam. Zijn eigen spottende grafschrift had hij zelf geschreven: “Hier leit Vondel zonder rouw, Hy is gestorven van de kouw.” Een penning die voor de begrafenis werd geslagen, noemde hem de oudste en grootste dichter van het land. In 1698 werd het graf geruimd.
Het park kwam veel later. Het ging op 15 juni 1865 open als het Nieuwe Park. De architect Pierre Cuypers, die in de straat ernaast woonde, ijverde al sinds 1862 voor een standbeeld van Vondel en hield Vondelfeesten om het geld bijeen te brengen. Toen het beeld er stond, gingen de mensen het park het Vondelpark noemen.
Waar je hem vindt
Zoek in het Vondelpark naar een bronzen man op een hoge stenen sokkel. Hij zit met een ganzenveer in zijn rechterhand en een open boek in zijn linker. Het beeld is van Louis Royer, de sokkel van Cuypers.
Waar je het kunt zien
0 van 3 gehoord
Loop je door Amsterdam? Richt je telefoon op wat er voor je staat en ik vertel je het verhaal erachter.
Open LookstoryBekijk hoe het werkt