Ulusal Anıt

İnsanlar bu basamaklarda oturup patates kızartması yiyor; işin bir yanı da zaten bu. Yılda bir akşam bütün ülke bu sütunun önünde durur ve iki dakika boyunca hiçbir şey söylemez.

Her 4 Mayıs akşamı saat sekizde tramvaylar durur, trenler rayların üzerinde bekler ve Hollanda susar. Kral buraya bir çelenk koyar. Tören, İkinci Dünya Savaşı’nda ve sonraki çatışmalarda ölen Hollandalıları anar. Yapıldığı yer de bu meydandır.

Dam Meydanı boşuna seçilmedi. 7 Mayıs 1945’te, Almanların teslim olmasından iki gün sonra, binlerce insan Müttefik birliklerini karşılamak için burada toplandı. Meydanın köşesindeki bir binaya çekilmiş, hâlâ silahlı Alman donanma askerleri kalabalığa ateş açtı. Barışın ilk günlerinde otuzdan fazla insan öldürüldü.

Anıt 1956’da açıldı. Ortadaki zincire vurulmuş dört adam savaşın acısını simgeliyor. İki yandaki figürler direnişi temsil ediyor, ayaklarının dibindeki köpekler sadakati ve yası simgeliyor. Üstlerinde de çocuklu bir kadın, güvercinlerle birlikte, savaşın ardından gelen barışa doğru yükseliyor.

Sütunun arkasındaki kavisli duvarda on iki urne duruyor. On birinde, ülkenin o zamanki on bir eyaletinin her birinden, insanların idam edildiği ya da gömüldüğü yerlerden alınmış toprak var. On ikincisinde Endonezya’dan toprak var. Orası o zaman Hollanda Doğu Hindistanı’ydı ve savaş orada da yaşandı.