Hortus Botanicus

Kapıdan başla. İki yanında birer tuğla sütun duruyor. Her birinin tepesinde bir vazo, ön yüzünde bir kalkan var: Amsterdam’ın eski arması ve yeni arması. Kapı 18. yüzyılın başından kalma. Arkasındaki bahçe daha eski.

Şehir burayı 1638’de şifalı otlar bahçesi olarak kurdu. O günlerin ilaçları bitkilerdi. Hekimler ve eczacılar bitkileri incelemeye gelirdi; eczacılar sınavlarına da bu bahçede girerdi. 1682’de şehir meclisi bahçeye Plantage’deki bu arsayı verdi. Bahçe o günden beri yerinden oynamadı.

Sonra gemiler geldi. Hollanda Doğu Hindistan Şirketi (VOC) Ümit Burnu’ndan bitkiler getirdi; sardunya da bunların arasındaydı. 1706’da kahve geldi. Şirket onu Batavia’da, bugünkü Cakarta’da yetiştiriyordu. Kahve burada cam altında iyi gelişti. Birkaç yıl sonra birkaç genç fidan Fransa kralına hediye olarak gitti. Fransızlar bunlardan üreyen fidanları Amerika kıtasındaki sömürgelerine götürdü, kahve de oradan Brezilya’ya ulaştı. Bahçenin kendi rivayetine göre, Güney Amerika’nın kahvesi tam bu noktada yetişmiş bir bitkiye dayanıyor.

“Bahçenin kendi rivayetine göre, Güney Amerika’nın kahvesi tam bu noktada yetişmiş bir bitkiye dayanıyor.”

En yaşlı bitkilerinden biri palmiye serasında yaşıyor; yuvarlak çatılı, tuğla ve camdan yapılmış binada. Güney Afrika’dan gelmiş bir sikas bu: fıçı içinde duran, palmiyeye benzeyen bir bitki. Hollanda’ya üç yüz yıldan uzun süre önce geldi. Palmiye serasının kendisi 1912’de yapıldı. Amaç, bahçenin ünlü profesörü Hugo de Vries’in Amerika’ya gitmesini önlemekti.

1986’da bahçenin sahibi olan üniversite burayı gözden çıkardı ve bahçe az kalsın kapanıyordu. Mahalleliler ve öğrenciler bir dostlar derneği kurup onu kurtardı. Dev modern sera 1993’te geldi: tek çatı altında bir tropik orman, bir çöl ve Güney Afrika’dan bir parça. Kanalın üzerindeki köprüden onu biletsiz görebilirsin: cam bir kutunun içinde tropik bir orman, eczacılar için yetiştirilen otlarla başlamış bir bahçede.