Hortus Botanicus

Begin bij de poort. Aan weerszijden ervan staan twee bakstenen pijlers, elk met een vaas erbovenop en een schild aan de voorkant: het oude wapen van Amsterdam en het nieuwe. De poort dateert van het begin van de 18e eeuw. De tuin erachter is ouder.

De stad stichtte hem in 1638 als tuin met geneeskrachtige kruiden. Planten waren de medicijnen van die tijd. Artsen en apothekers kwamen ze bestuderen, en apothekers legden in de tuin hun examen af. In 1682 gaf het stadsbestuur de tuin dit terrein in de Plantage, en sindsdien is hij niet meer verhuisd.

Toen kwamen de schepen binnen. De VOC bracht planten mee van de Kaap, waaronder de geranium. In 1706 kwam de koffie, door de Compagnie gekweekt bij Batavia, het huidige Jakarta. Onder glas deed de plant het hier goed. Een paar jaar later gingen enkele jonge planten als geschenk naar de koning van Frankrijk. De Fransen namen de nakomelingen mee naar hun koloniën op het Amerikaanse continent, en van daar bereikte de koffie Brazilië. Volgens de overlevering van de tuin zelf gaat de koffie van Zuid-Amerika terug op een plant die op deze plek is gekweekt.

“Volgens de overlevering van de tuin zelf gaat de koffie van Zuid-Amerika terug op een plant die op deze plek is gekweekt.”

Een van de oudste planten van de tuin staat in de palmenkas, het gebouw van baksteen en glas met het ronde dak. Het is een palmvaren uit Zuid-Afrika, een plant die op een palm lijkt en in een kuip staat, en hij kwam meer dan driehonderd jaar geleden naar Nederland. De palmenkas zelf werd in 1912 gebouwd, om te voorkomen dat de beroemde hoogleraar van de tuin, Hugo de Vries, naar Amerika zou vertrekken.

In 1986 stootte de universiteit die eigenaar was de tuin af, en bijna ging hij dicht. Buurtbewoners en studenten richtten een vriendenvereniging op en redden de tuin. De enorme moderne kas volgde in 1993, met een jungle, een woestijn en een stukje Zuid-Afrika onder één dak. Vanaf de brug over de gracht zie je hem zonder kaartje: een jungle in een glazen doos, in een tuin die begon met kruiden voor apothekers.