Amsterdam’da kaç kanal ve kaç köprü var?

Kısa cevap

Kanallar için en sık duyacağın rakam 165. Toplam uzunlukları da yaklaşık yüz kilometre. Örneğin Hollanda’nın ulusal turizm kurumu, yüz kilometre kadar tutan 165’ten fazla kanaldan söz ediyor. Bu sayı, açıklandığından çok daha sık tekrarlanır. O yüzden onu yuvarlak bir rakam olarak gör.

Köprülerde aralık daha geniş. Belediyenin kendisi, bakımını yapması gereken yaklaşık 1.800 köprüsü olduğunu söylüyor. Kanallar Müzesi 1.200 kadar köprüden söz ediyor. Wikipedia ise hangi maddeyi açtığına göre 1.200, 1.500 ya da 1.900’den fazla diyor. Bunların hiçbiri düpedüz yanlış değil.

Sayılar neden farklı?

İlk olarak, Amsterdam’ın sınırını nereden çizdiğine bağlı. Belediye, ziyaretçilerin gezdiği eski kanal kuşağından çok daha büyük. Bir sayıma göre belediyede numaralı 1.943 köprü ve viyadük var. Bunların yalnızca 252’si şehir merkezinde.

İkinci olarak, neye köprü dediğine bağlı. Belediyenin yaklaşık 1.800 rakamı, bakmak zorunda olduğu her şeyi kapsıyor. Belediye 2020’de onarım programını hazırlarken bunların 829’unu trafik köprüsü olarak sınıflandırdı. Viyadükleri içine alan bir sayım, almayan bir sayımdan yüksek çıkar.

Kanallarda ise soru, neyin kanal sayılacağı. Gracht, kazılarak açılmış bir su yoludur. Amstel bir nehir, IJ ise bir deniz koluydu. Yani ikisi de gracht değil. Yine de ikisi de üzerinden geçtiğin ve tekneyle gezdiğin sular. Bazı kanallar da artık yok. 19. yüzyılın sonlarında şehir, sokak yapmak için birkaç kanalı doldurdu. Jordaan’daki Rozengracht bunlardan biri.

Köprüler nasıl çoğaldı?

Kanallar Müzesi’ne göre, 16. yüzyılın ortasından kalma bir şehir haritasında 35 köprü görülüyor. Hepsi ahşap. Altın Çağ’da yaklaşık 200 köprü vardı, 20. yüzyılın başında ise yaklaşık 350.

Belediyenin sahip olduğu her köprünün bir numarası var. Bazılarının bir de adı var. Singel üzerindeki Torensluis 9 numaralı köprü, Blauwbrug 236 numaralı köprü, Magere Brug ise 242 numaralı köprü.

Görmeye değer üç köprü

Singel’deki Torensluis 1648’den kalma. Şehirde özgün hâliyle ayakta kalan en eski köprü olduğu söylenir. 42 metre genişliğiyle Amsterdam’ın en geniş köprülerinden biri, çünkü bir zamanlar üzerinde bir kule dururdu.

Amstel üzerindeki Magere Brug, beyaz ahşap bir açılır köprü ve tekneler için hâlâ açılıyor. Nehrin biraz ilerisindeki 1883 tarihli Blauwbrug ise şehrin en zengin süslemeli köprülerinden biri.