Noorderkerk

Toen Amsterdam zijn grachtengordel aanlegde, bouwde het er een tweede wijk naast voor iedereen voor wie in de gordel geen plaats was. In de Jordaan woonden de ververs, leerlooiers, timmerlieden en arbeiders, in smalle straten die langs oude sloten waren aangelegd. De Westerkerk stond aan de rand, maar dat was de kerk van de rijken. Daarom liet de stad in 1620 nog een kerk bouwen, voor het noorden van de wijk.

“In de Jordaan woonden de ververs, leerlooiers, timmerlieden en arbeiders, in smalle straten die langs oude sloten waren aangelegd.”

Hendrick de Keyser ontwierp ze allebei tegelijk, en hij maakte ze net zo verschillend als hun gemeenten. Voor de Westerkerk gebruikte hij de langgerekte plattegrond van een traditionele kerk. Hier probeerde hij iets nieuws. Een protestantse dienst is een preek, en het beste gebouw voor een preek is er een waar iedereen dicht bij de preekstoel zit. Hij tekende een kruis met vier korte, gelijke armen en zette de preekstoel in het midden. Het werd een voorbeeld voor protestantse kerken in het hele land.

De Keyser stierf een jaar na het begin van de bouw en zijn zoon Pieter maakte het werk af.

Het plein rond de kerk is al vier eeuwen een markt. Het heeft nog een andere plek in het geheugen van de stad. In februari 1941, na de eerste razzia’s op Joodse mannen, belegden de organisatoren van de staking die daarop volgde hier hun bijeenkomsten in de openlucht.