NEMO Science Museum

Doe een paar stappen terug en bekijk de hele vorm: een groene romp, schuin omhoog uit het water van het Oosterdok, als de boeg van een schip. Kijk nu naar het lage uiteinde, aan de kant van de stad. Daar duikt een weg onder het gebouw en verdwijnt.

Die weg is de IJ-tunnel. Hij ging open in 1968 en brengt auto’s onder de haven door naar het noorden van de stad. De tunnelmond steekt ver het dok in. Toen het Amsterdamse techniekmuseum een nieuw onderkomen zocht, kwam het hier terecht: boven op de tunnel.

De architect was Renzo Piano, uit Italië, en hij liet de tunnel de vorm bepalen. Waar de weg omlaag gaat, gaat het gebouw omhoog. Het is een spiegelbeeld van de tunnel, dat oprijst uit het water. De groene huid is koper. Koper krijgt deze kleur als het oxideert. Er zijn weinig ramen, en dat is met opzet. Binnen mocht niets de aandacht afleiden van de experimenten. Piano noemde dat sobere interieur de nobele fabriek.

“Waar de weg omlaag gaat, gaat het gebouw omhoog.”

Dan is er het dak. Piano schreef in zijn aantekeningen dat Amsterdam een eendimensionale stad is. Hij miste wat de meeste grote steden hebben: een plein met uitzicht over de stad. Dus maakte hij van het dak een hellend plein, ongeveer 22 meter hoog, en iedereen mag er via de buitentrap naartoe klimmen.

Het museum ging hier in 1997 open als NewMetropolis en werd in 2000 NEMO. De geschiedenis ervan gaat terug tot 1923, toen de schilder Herman Heijenbrock een museum van de arbeid oprichtte. Van bovenaf kijk je uit over de oude stad, en over het water naar het oude magazijn van de admiraliteit, met een zeilschip ernaast. Onder je voeten gaan de auto’s nog altijd naar beneden.