Nationaal Holocaust Namenmonument

In deze muren zitten meer dan 102.000 gegraveerde bakstenen, en op elke steen staat een naam. Het zijn de namen van mensen die uit Nederland zijn weggevoerd en vermoord, en die geen graf hebben.

Voor de oorlog was deze straat het hart van Joods Amsterdam. De Weesperstraat was een drukke straat met woningen en winkels, en bijna iedereen die er woonde was Joods. Na 1945 lag de straat er verlaten en verwaarloosd bij. De huizen werden gesloopt en er kwam een brede verkeersweg. Daarnaast bleef een strook groen open, en op die strook staat het monument.

In 1940 woonden er ongeveer 140.000 Joden in Nederland. Ongeveer 102.000 van hen overleefden de oorlog niet. Ze werden gedeporteerd en vermoord in kampen als Auschwitz en Sobibor, of stierven door honger, uitputting en dwangarbeid. Het monument is voor wie geen graf heeft. Het noemt ook 220 Sinti en Roma die in dezelfde jaren werden vervolgd en vermoord.

Het idee kwam van het Nederlands Auschwitz Comité en zijn voorzitter, Jacques Grishaver. Er was in het hele land geen plek waar elk slachtoffer bij naam werd genoemd, en families hadden geen graf om te bezoeken. De architect Daniel Libeskind, zelf zoon van overlevenden van de Holocaust, presenteerde dit ontwerp in december 2016. De bouw begon in 2019. Op 19 september 2021 onthulde de koning het monument, samen met Grishaver.

De muren vormen vier Hebreeuwse letters, die samen “ter nagedachtenis aan” betekenen. Daarbovenop liggen vier vormen van spiegelend staal, die dezelfde letters volgen. Libeskind liet een smalle opening tussen de baksteen en het staal, zodat de letters lijken te zweven. Die opening staat voor de breuk in de geschiedenis van het land.

De namen staan op alfabetische volgorde. Op elke steen staan een naam, een geboortedatum en de leeftijd waarop die persoon stierf. Sommige leeftijden zijn die van kleine kinderen. Mensen komen hier om tussen al die stenen één steen te vinden, en hem aan te raken.