Tuschinski Tiyatrosu

Abraham Tuschinski gençken Polonya’dan ayrıldı. Niyeti Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etmekti. Rotterdam yol üstündeki bir durak olacaktı. Orada bir sinema açtı, sonra birkaç tane daha. 1919’a gelindiğinde asıl istediği şeye girişecek kadar zengindi: Amsterdam’ın göbeğinde, Avrupa’nın en lüks sinema sarayı.

Bu iş için yaklaşık dört milyon gulden harcadı. Çok büyük bir paraydı ve hiçbir şeyi esirgemedi. Cephe sırlı karolarla ve dövme demirle kaplı. İçeride kalın halılar, boyalı duvarlar, renkli lambalar ve bir sinema orgu vardı. Binayı tek bir üslupla anlatmak mümkün değil. Art Deco’dan, Jugendstil’den ve Amsterdam Okulu’ndan bir şeyler alıyor, üstüne de yalnızca Tuschinski’ye özgü epey şey ekliyor. 28 Ekim 1921’de açıldı.

1940’ta işgalciler tiyatroyu elinden aldı ve ona kulağa Almanca gelen bir ad verdi: Tivoli. Tuschinski ve ailesinin neredeyse tamamı kamplara sürüldü. Tuschinski 1942’de Auschwitz’te öldürüldü.

Savaştan sonra sinema onun adına yeniden kavuştu. Özenle restore edildi ve hâlâ her gün film gösteriyor.